Hanna Łochocka

„Książka czeka”

Książka nas uczy, książka nas cieszy

czasami zadziwi

nas niemało

albo po prostu tak rozśmieszy,

jakby się dobry żart słyszało.

Książka też mądrze nam doradza

Różne wskazówki, rady daje,

Książka w szeroki świat wprowadza,

Dalekie z nami zwiedza kraje.

Lubimy książkę- przyjaciółkę.

Wiesz co ci powiem?

Nie odwlekaj,

masz trochę czasu, spójrz na półkę,

sięgnij po książkę!

Książka czeka!

 

 

Czytelnictwo to ważna sfera w życiu dziecka, bowiem rozwija wrażliwość estetyczną, wpływa na rozwój intelektualny, kształtuje wyobraźnię i postawę twórczą, rozwija życie emocjonalne, ma doniosłe znaczenie w dziedzinie wychowania społecznego. Wychowawca może posłużyć się literaturą w kształtowaniu więzi rodzinnych, książka ma również możliwość pogłębiania wrażliwości moralnej czytelnika. Czytanie podnosi nie tylko poziom rozwoju mowy ale również rozwoju procesów poznawczych, myślenia i strony emocjonalnej osobowości. Dzieci są chłonnymi odbiorcami literatury i łatwo przejmują wzory zachowań od swoich literackich ulubieńców. Jednakże lektura może oddziaływać na czytelnika dopiero po zrozumieniu treści książki.  Wówczas dokonuje się wpływ na osobowość. Im bliższe są treści lektury, tym bardziej do czytelnika trafiają, im bardziej zgodne są z przekonaniami, tym chętniej je przyjmuje.

            Książka może spełniać ważną rolę w wychowaniu dziecka.  Z punktu widzenia psychologii  czytanie książek  zaspokaja wychowanka potrzeby: estetyczne, wzorów zachowań,  utożsamiania się z bohaterem, informacji o świecie zewnętrznym, kompensacji, rozrywki, akceptacji społecznej.

            W opinii Hanny Ratyńskiej baśń czy opowiadanie, tak chętnie czytane i słuchane przez dzieci, spełniają ważne zadania wychowawcze[1].

            Po pierwsze – rozwija wrażliwość estetyczną, co pozwala otworzyć się dziecku na wartości, które niesie ze sobą literatura.

            Po drugie –  wpływa na rozwój intelektualny. Baśnie czy opowiadania mogą stać się pewnego rodzaju „schematem porządkującym”, poszerzają możliwości poznania świata, doskonalą mowę (słownictwo, styl wypowiedzi, stronę gramatyczną), kształcą myślenie (procesy porównywania, analizy i syntezy, przyczyn i skutków) oraz ćwiczą pamięć i uwagę.

            Po trzecie – kształtują wyobraźnię i postawę twórczą dziecka, uruchamiając możliwości kreacyjne i interpretacyjne.

            Po czwarte – rozwijają życie emocjonalne, sferę uczuć, która ulega wzbogaceniu w kontakcie z książką. Dziecko przeżywa los wybranej postaci, bardzo mocno identyfikuje się z nią, co rozwija zdolności empatyczne, a także pozwala na interioryzację wartości prezentowanych przez ulubionego bohatera.

Po piąte – mają doniosłe znaczenie w dziedzinie wychowania społecznego, ponieważ pozwala zrozumieć innych ludzi i zachodzące między nimi interakcje, a także sprzyja procesowi utożsamiania z losami bohaterów. Zaspokaja to potrzeby wzorów zachowań, poczucie więzi społecznej.

            Po szóste – wychowawca może też posłużyć się literaturą w kształtowaniu więzi rodzinnych, ukazując odpowiednie przykłady miłości i ciepła w relacjach między rodzicami i dziećmi. W wychowaniu rodzinnym może też wykorzystać wzory dobrze wykonanych obowiązków, postaw rodzicielskich, wzory ojca i matki.

            Wreszcie po siódme, , rzecz najważniejsza – literatura ma możliwość pogłębiania wrażliwości moralnej czytelnika, niezależnie od wieku.

Literatura dla dzieci może też pełnić inne funkcje, np. ukazywać piękno ojczystego kraju, wzbudzać zainteresowanie przyrodą, wzbogacać zabawy i zajęcia mające na celu ukształtowanie pojęć związanych z nauką szkolną (np. matematycznych), kształcić podstawowe nawyki czystości (np. mycie rąk przed jedzeniem). Jakie wartości wnosi książka w świat dziecka zależy przede wszystkim od jej zawartości. Dobór tych wartości i niosących je treści zależy z kolei od wieku i zainteresowań czytelnika, a także od naszych zamierzeń wychowawczych.

Czytając    dzieciom   książki,  należy   znaleźć  czas na wczucie się w ich atmosferę, bo przekazanie utworu to nawiązanie kontaktu emocjonalnego z dzieckiem, śledzenie jego reakcji, wspólne odkrywanie sensu i piękna poezji czy prozy. Warto podczas czytania wykorzystać metodę czytania wrażeniowego oraz stosować przebrania, rekwizyty i ilustracje.  Początkowo wprowadzenie dzieci do czytelnictwa odbywa się właściwie dzięki obrazkom. Ilustracja jest bodźcem wyzwalającym różnorodne procesy psychiczne, jest źródłem przeżyć dzieci. Dzięki ilustracji dziecko może korzystać z książki samo, bez pomocy dorosłych. Ilustracje wnoszą w życie dziecka różnorodne wartości.

Warto wspomnieć, iż systematyczny oraz codzienny kontakt z książką umożliwia dzieciom również bardzo dobrze wyposażona biblioteczka. Po wystawione książeczki o różnej tematyce dziecko może samo sięgnąć, w skupieniu oglądać ilustracje czy czytać pierwsze wyrazy.

 

17 zalet książki:

  1. Książka pomaga nam rozwijać język i słownictwo. Uczy nas wyrażać myśli i rozumieć innych.
  2. Książka rozwija myślenie. Dostarcza nam pojęć myślowych i nowych idei, rozszerza naszą świadomość i nasz świat.
  3. Książka pobudza fantazję, uczy budować obrazy w wyobraźni.
  4. Książka dostarcza nam wiedzy o innych krajach i kulturach, o przyrodzie, technice, historii, o tym wszystkim, o czym chcielibyśmy dowiedzieć się czegoś więcej.
  5. Książka rozwija nasze uczucia i zdolność do empatii. Wyrabia w nas umiejętność wczucia się w czyjąś sytuację.
  6. Książka dodaje sił i zapału. Dostarcza nam rozrywki i emocji. Może rozśmieszyć lub zasmucić. Może pocieszyć i wskazać nowe możliwości.
  7. Książka może stawiać pytania, które angażują i pobudzają do dalszych przemyśleń.
  8. Książka uczy nas etyki. Skłania do namysłu nad tym, co słuszne, a co nie, co dobre, a co złe.
  9. Książka może wytłumaczyć rzeczywistość i pomóc w rozumieniu zależności.
  10. Książka może udowodnić, że często pytanie ma więcej niż jedną odpowiedź, że na problem da się spojrzeć z różnych stron. Może podpowiedzieć inne sposoby rozwiązywania konfliktów niż przemoc.
  11. Książka pomaga nam zrozumieć siebie. Odkrycie, że są inni, którzy myślą jak my, że mamy prawo do swoich odczuć i reakcji, umacnia nasze poczucie własnej wartości.
  12. Książka pomaga nam zrozumieć innych. Lektura książek pisarzy z innej epoki, innego świata, i odkrywanie, że ich myśli i odczucia nie różnią się od naszych, buduje tolerancję dla innych kultur i zapobiega uprzedzeniom.
  13. Książka jest naszym towarzyszem w samotności. Łatwo wziąć ją ze sobą i czytać gdziekolwiek. Z biblioteki można ją wypożyczyć za darmo i nie trzeba podłączać jej do prądu.
  14. Książka jest częścią naszego dziedzictwa kulturowego. Dzięki niej mamy wspólne doświadczenia i punkty odniesienia.
  15. Dobra książka dla dzieci, którą można czytać na głos, przynosi radość dzieciom i dorosłym. Buduje pomost między pokoleniami.
  16. Książka dla dzieci to pierwsze spotkanie z literaturą – nieograniczonym światem, z którego czerpiemy przez całe życie. To bardzo ważne spotkanie, gdyż, jeśli nie zostanie zmarnowane, pokaże, ile może dać dobra literatura.
  17. Literatura dziecięca wzbogaca kulturę kraju. Daje pracę wielu ludziom: pisarzom, ilustratorom, wydawcom, redaktorom, drukarzom, recenzentom, księgarzom, bibliotekarzom… Literaturę dziecięcą można również eksportować przynosząc krajowi dochód i uznanie za granicą

 

 

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE:

            Wykształcenie u dzieci chęci czytelniczych jako wpływ na emocjonalny rozwój dziecka i wzmacnianie poczucia własnej wartości.

 

CEL PROGRAMU:

Wykształcenie u dzieci w wieku przedszkolnym właściwych wartości moralnych poprzez książkę i do propagowania zdrowego stylu życia.

 

CEL GŁÓWNY:

Głównym celem programu „Czytanie pod chmurką” jest promowanie wśród dzieci czytania bajek i baśni jako sposobu na ich rozwój, kształcenie, zdobywanie wiedzy i wychowanie szczęśliwego człowieka, a także pobudzanie i pogłębianie motywacji dzieci w wieku przedszkolnym do nauki czytania poprzez stwarzanie optymalnych warunków do rozwijania ich zainteresowań czytelniczych.

 

Mamy nadzieję, iż program ten  pomoże dzieciom stać się bardziej otwartymi, wrażliwymi i świadomymi odbiorcami, ale też i twórcami literatury, dzieci polubią czytanie książek, które sprawi im wiele radości i przyjemności,  będą się czuły coraz lepiej, a z czasem świadomie sięgną po różne pozycje książkowe. 

 

[1] H. Ratyńska, rola książki i czaopisma w wychowaniu przedszkolnym, W: Kultura literacka w przedszkolu, red. S. Frycie, I. Kaniowska – Lewańska, Warszawa 1988, s. 224.

 

Złota Lista + lista dla rodziców – marzec